شوک کمبود روغن خوراکی در بازار ایلام

هنوز عرق شرمندگی سرپرستان خانوار برای تأمین برنج خشک نشده بود و داغ گرانی و کمبود برنج وارداتی بر دل سفره‌های مردم سنگینی می‌کرد که شوک تازه‌ای به بازار وارد شد.
این روزها ویترین خالی قفسه‌های روغن در فروشگاه‌ها و نایاب شدن این کالای اساسی، خبر از نگرانی جدید برای خانوارها می‌دهد:
«بعد از برنج، نوبت روغن شد.»

بازار کالاهای اساسی که خط قرمز امنیت غذایی جامعه است، دچار التهابی شده که دلایل آن هم در سیاست‌های کلان، هم در ضعف مدیریت استانی و هم در رفتارهای اجتماعی قابل ردیابی است.

اما مقصر کیست و چرا بازار به حال خود رها شده است؟

بدون تعارف باید گفت که یکی از اصلی‌ترین متهمان وضعیت فعلی، تبعات ناشی از حذف ارز ترجیحی بدون ایجاد زیرساخت‌های حمایتی است.

اگرچه اصلاح ساختار ارزی فی‌نفسه می‌تواند در درازمدت مفید باشد، اما اجرای آن بدون پیش‌بینی دقیق، حکم «جراحی بدون بیهوشی» را دارد.

دولت می‌بایست پیش از این تصمیم، «شوک‌گیرهای بازار» را فعال می‌کرد.

مدیریت صحیح یعنی پیش‌بینی بحران قبل از وقوع؛ نه اینکه پس از خالی شدن بازار و ایجاد جو روانی، تازه به فکر چاره و نوش‌دارو بیفتیم.

اما در سطح استانی نوک پیکان انتقاد در استان به سمت مسئولان اقتصادی و دستگاه‌های اجرایی مرتبط با تامین و توزیع روغن خوراکی است.

دستگاه‌های نظارتی و اقتصادی استان، وظیفه ذاتی هماهنگی، تنظیم بازار و کنترل قیمت‌ها را بر عهده دارند.

آقایان مسئول باید پاسخگو باشند که چرا تدابیری برای جلوگیری از این شوک در استان اندیشیده نشد؟

انفعال و سکوت در حالی که مردم برای یک بطری روغن سرگردانند، به هیچ وجه پذیرفتنی نیست.

مردم ایلام انتظار دارند نقش اجرایی و نظارتی را در قفسه‌های فروشگاه‌ها ببینند.

با این حال نیز نمی‌توان چشم بر سودجویی برخی فعالان بازار بست.

متاسفانه گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی سوپرمارکت‌ها، عمده‌فروشان و دلالان، با شنیدن بوی گرانی یا کمبود، اقدام به احتکار و عدم عرضه کالا کرده‌اند.

این پدیده زشت که به نوعی «خودتحریمی» محسوب می‌شود، نمک پاشیدن روی زخم مردم است.

جنسی که در انبار موجود است اما به امید گران‌تر شدنِ فردا به مشتری فروخته نمی‌شود، خیانت به هموطنی است که لنگِ پخت‌وپز روزانه است.

و اما ضلع آخر این مثلث، رفتار خود ما مردم است.

نگرانی از کمبود (که با توجه به سوابق گذشته قابل درک است) باعث ایجاد پدیده‌ای به نام «خرید هیجانی» شده است.

زمانی که یک خانواده به جای یک بطری روغن مورد نیاز، پنج بطری می‌خرد و در خانه انبار می‌کند، عملاً به چرخه کمبود دامن زده است.

این «احتکار خانگی» باعث می‌شود تقاضای کاذب شکل بگیرد و حتی اگر کالا تولید شده باشد، باز هم کفاف این ولع خرید را ندهد.

در این شرایط سخت، مردم عزیز باید هوای همدیگر را داشته باشند و با خرید بیش از نیاز، آب به آسیاب گرانی نریزند.

عبور از این وضعیت و بازگشت آرامش به سفره‌های مردم نیازمند دو اقدام فوری و همزمان است:

خروج مسئولان مرتبط و دستگاه‌های اجرایی و نظارتی(تعزیرات، جهاد کشاورزی و صمت) از انفعال

تزریق فوری کالا به بازار و برخورد چکشی، قاطع و بدون اغماض با محتکران (چه دانه درشت و چه خرد)

مردم‌ نیز بیایید با عدم خرید بیش از نیاز و پرهیز از دامن زدن به شایعات، به آرامش بازار کمک کنیم.

امید است که با همدلی و پای کار بودن مسئولان و مردم شاهد بازگشت روغن به قفسه‌های فروشگاه‌ها و تامین نیاز مردم باشیم.